47. Các Hành Tinh


Đây là những ngôi sao mà chúng ta thường gọi là những hành tinh, vì chúng có quỹ đạo di chuyển của riêng mình. Những người Hy Lạp cổ đã nhận ra được năm hành tinh này, và gọi chúng bằng những cái tên giàu hình tượng, những ngôi sao nơi ngự trị của những vị thần. Nhưng không nên nhầm lẫn rằng những ngôi sao này đại diện cho những vị thần. Chỉ đến sau nãy người ta mới gọi chúng bằng tên của những vị thần.






Hành tinh đầu tiên thuộc về thần Zeus (Sao Mộc), tên là Phainon (the Brilliant), một ngôi sao lớn. Heracleides kể rằng khi Prometheus tạo ra con người, ông cũng đã tạo ra một chàng trai tên là Phainon, một mỹ nam, và ông đã giấu chàng trai này làm của riêng thay vì dâng cho Zeus như tất cả những con người khác, thần Eros đã báo lại việc này với Zeus; Zeus sau đó đã gửi Hermes đến gặp Phainon, nhằm thuyết phục chàng đến bên cạnh Zeus và có được sự sống bất tử. Vì thế, chàng được đưa lên bầu trời thành một ngôi sao.






Hành tinh thứ hai thuộc về thần Helios, một số khác lại cho rằng nó thuộc về Cronos (Sao Thổ). Theo lời kể của Eratosthenes, ngôi sao này tên là Phaethon (Hào Quang), một ngôi sao nhỏ, được đặt theo tên người con trai của Helios. Nhiều tác giả đã đề cập đến người con này của Helios, rằng chàng, trong cơn bốc đồng, đã cưỡi trên cổ xe của cha mình và đốt cháy mặt đất. Zeus đã phải hạ gục chàng bằng một tia sét, chàng rơi xuống dòng sông của cõi chết Eridanos (Dòng sông của Hades), sau đó chàng được Helios đưa lên bầu trời.






Hành tinh thứ ba thuộc về Ares (Sao Hỏa), một số khác lại cho rằng nó thuộc về Heracles, ngôi sao này không lớn và có màu sắc như màu lông của chim đại bàng. Theo lời kể của Eratosthenes, Hephaistos đã cưới Aphrodite và canh chừng nàng rất cẩn thận, để tránh khỏi con mắt thèm khát của Ares, vậy nên trên bầu trời, Sao Hỏa luôn đuổi theo Sao Kim (Ngôi sao của Aphrodite). Vì sự thèm khát của Ares dành cho Aphrodite là rất lớn, nên nàng đã gọi ngôi sao này bằng cái tên Pyroeis (the Fiery).






Hành tinh thứ tư thuộc về Aphrodite (Sao Kim), tên là Phosphoros; một số khác lại cho rằng nó thuộc về Hera. Trong một số thần thoại ngôi sao này còn được gọi bằng cái tên Hesperos. Trong tất cả những ngôi sao, thì đây có vẻ là ngôi sao lớn nhất. Một số người cho rằng đây là tên người con trai của Cephalos và Eos, chàng là một mỹ nam có sắc đẹp có thể sánh ngang với Aphrodite, đó là lí do vì sao đây được gọi là ngôi sao của Aphrodite, và nó có thể được nhìn thấy cả khi mặt trời mọc và mặt trời lặn. Nên người ta hay gọi nó bằng cả hai cái tên là Lucifer (Sao Mai) và Hesperos (Sao Hôm).






Hành tinh thứ năm thuộc về Hermes (Sao Thủy), tên là Stilbon (Lấp Lánh); ngôi sao này nhỏ nhưng rất sáng. Ngôi sao này được dành tặng cho Hermes, vì vị thần này đã đặt ra những tháng trong năm và quy định sự di chuyển của những ngôi sao. Nhưng theo lời kể của Euhemerus, thì Aphrodite mới là người quy định sự di chuyển của những ngôi sao và báo lại cho Hermes.

Tên của những hành tinh này, phần nào thể hiện sự khác nhau trong độ sáng và màu sắc của chúng, nhưng lại mang nhiều ý nghĩa học thuật hơn là thực tế. Nếu những tên gọi này được tạo ra nhằm mục đích tìm ra những tên gọi chung, thì mục đích đó đã thành công mỹ mãn, nhưng hai tên gọi Phainon và Phaethon không phải lúc nào cũng được dùng để gọi Sao Thổ và Sao Mộc, đôi khi là ngược lại. Eratosthenes đã không đi theo số đông và đã chọn gọi Sao Thổ là Phaethon và Sao Mộc là Phainon, cách gọi này cũng đã được Hyginus áp dụng.